రూ. 2 వేలు దాటిన యూపీఐ పేమెంట్స్పై ఛార్జీలు? ఎవరికి వర్తిస్తాయి? నిబంధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?
భారతదేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థను పర్యవేక్షించే నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) ఇటీవల ఒక కీలక ప్రకటన చేసింది. అక్టోబర్ 15వ తేదీ నుంచి రూ. 2,000 దాటిన యూపీఐ (UPI) లావాదేవీలపై 0.4 శాతం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ (MDR) విధించనున్నట్లు స్పష్టం చేసింది. అయితే, ఈ ఛార్జీలు కేవలం వ్యాపారులకు (మర్చంట్స్) మాత్రమే వర్తిస్తాయి మరియు ఒక వ్యక్తి నుంచి మరో వ్యక్తికి (P2P) జరిగే లావాదేవీలు యథాతథంగా ఉచితంగానే కొనసాగుతాయి. అలాగే, రూ. 75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మొత్తంలో జరిగే లావాదేవీలపై గరిష్టంగా రూ. 300 మాత్రమే ఎండీఆర్ కింద వసూలు చేయనున్నారు. వ్యాపారులు కస్టమర్ల నుంచి డిజిటల్ పద్ధతిలో పేమెంట్స్ స్వీకరించినప్పుడు, బ్యాంకులు వారి ఖాతాలో డబ్బు జమ చేసే ముందు ఈ ఎండీఆర్ శాతాన్ని మినహాయించుకుంటాయి.
ఈ నిర్ణయం వెలువడిన వెంటనే, ముఖ్యంగా పండుగ సీజన్ సమీపిస్తున్న తరుణంలో వ్యాపార వర్గాలు మరియు వినియోగదారులలో అనవసరమైన భయాందోళనలు సృష్టించే ప్రయత్నాలు మొదలయ్యాయి. ఎకనామిక్ టైమ్స్, బిజినెస్ టుడే, ఎన్డీటీవీ వంటి ప్రధాన మీడియా సంస్థలు ఈ అంశంపై భయాలను ప్రేరేపించేలా కథనాలు ప్రచురించాయి. ఇప్పటికే ద్రవ్యోల్బణం, రవాణా ఖర్చుల భారంతో సతమతమవుతున్న రిటైలర్లు, వస్త్ర వ్యాపారులు ఈ కొత్త యూపీఐ ఎండీఆర్ ఛార్జీల వల్ల కస్టమర్లపై ధరల భారం మోపక తప్పదని హెచ్చరిస్తున్నట్లు ఆ కథనాలు పేర్కొన్నాయి. ప్రభుత్వం ఈ భారాన్ని నేరుగా వినియోగదారులపై మోపకూడదని నిబంధనలు పెట్టినప్పటికీ, వ్యాపారులు తమ మార్జిన్లను కాపాడుకునేందుకు వస్తువుల ధరలు పెంచే అవకాశం ఉందనే వాదనలు తెరపైకి తెచ్చాయి.

ఈ తాజా పరిణామం చిన్న వ్యాపారులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందనే ఆందోళనలు కూడా వ్యక్తమవుతున్నాయి. తక్కువ లాభాలతో వ్యాపారం చేసుకునే చిరు వ్యాపారులకు 0.4 శాతం ఛార్జీలు అదనపు భారంగా మారుతాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. దీనికి తోడు, డిజిటల్ లావాదేవీలపై ఛార్జీలు పడితే, వ్యాపారులు మరియు వినియోగదారులు మళ్లీ నగదు (క్యాష్) లావాదేవీల వైపు మొగ్గుచూపే ప్రమాదం ఉందనే వాదన కూడా బలంగా వినిపిస్తోంది. ఒకవేళ అదే జరిగితే, భారతదేశంలో అత్యంత విజయవంతంగా విస్తరించి, రోజువారీ జీవితంలో భాగమైన డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థకు కొంత ఆటంకం కలగడమే కాకుండా, లావాదేవీల్లో పారదర్శకత తగ్గిపోయే అవకాశాలు ఉన్నాయని పలువురు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఈ ఆర్థిక అంశానికి విదేశీ ఒత్తిళ్ల కోణాన్ని కూడా కొందరు ఆపాదిస్తున్నారు. గ్లోబల్ ట్రేడ్ రీసెర్చ్ ఇనిషియేటివ్ (GTRI) వ్యవస్థాపకుడు అజయ్ శ్రీవాస్తవ లాంటి వారు స్పందిస్తూ, ఈ నిర్ణయం వెనుక అమెరికా ఒత్తిడి ఉందనే సంచలన ఆరోపణలు చేశారు. బ్రెజిల్ దేశం తమ యూపీఐ తరహా వ్యవస్థ అయిన ‘పిక్స్’ (Pix) విషయంలో అమెరికా ఒత్తిళ్లకు తలొగ్గలేదని, భారత్ కూడా అదే ధైర్యం చూపించాల్సిందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. అలాగే, దేశంలో ఆహారం, ఎరువులు మరియు వ్యవసాయ రంగాలకు లక్షల కోట్లు రాయితీగా ఇస్తున్న ప్రభుత్వం, ఏడాదికి కేవలం రూ. 2,000–2,500 కోట్లు ఖర్చయ్యే యూపీఐ వ్యవస్థను ఉచితంగానే ఎందుకు కొనసాగించకూడదని ఆయన ప్రశ్నించారు.
అయితే, ఈ ఆరోపణలను మరియు వదంతులను భారత ప్రభుత్వం తీవ్రంగా ఖండించింది. యూపీఐ ఎండీఆర్ ఛార్జీల విధింపు వెనుక ఎలాంటి విదేశీ ఒత్తిడి లేదని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ మరియు ఆవిష్కరణలను కొనసాగించాలంటే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న చెల్లింపుల వ్యవస్థలకు ఒక బలమైన ఆర్థిక నమూనా అవసరమని ఎన్పీసీఐ (NPCI) పేర్కొంది. అంతేకాకుండా, బ్రెజిల్కు చెందిన ‘పిక్స్’ వ్యవస్థలో కూడా సగటున 0.33 శాతం మర్చంట్ ఫీజులు అమల్లో ఉన్నాయని అధికారులు గుర్తుచేశారు. కాబట్టి, వాస్తవాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా, భయాలను వ్యాప్తి చేయడం మరియు యూపీఐపై తప్పుడు ప్రచారాలు చేయడం ద్వారా అనవసరమైన గందరగోళాన్ని సృష్టించడం సరికాదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.


