విదేశాల నుంచి నిధులు తెచ్చుకునే స్వచ్ఛంద సంస్థల (NGO) వ్యవహారాలపై కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా తీసుకున్న నిర్ణయాలు దేశవ్యాప్తంగా సంచలనంగా మారాయి. విదేశీ విరాళాలు పొందే ప్రతి ఎన్జీవో తమ బ్యాంకు అకౌంటును ఢిల్లీలోని ఎస్బీఐ (SBI) మెయిన్ బ్రాంచ్లోనే తెరవాలని, హోం మినిస్ట్రీ అనుమతి తీసుకున్న తర్వాతే దాన్ని ఆపరేట్ చేయాలని కేంద్రం కఠిన నిబంధనలు తీసుకొచ్చింది. దీనివల్ల ఏ సంస్థకు ఎంత విదేశీ ధనం వస్తుందనే పక్కా లెక్కలు ప్రభుత్వానికి తెలిసిపోతాయి. అయితే, ఈ నిర్ణయాన్ని సవాలు చేస్తూ కొందరు కోర్టును ఆశ్రయించగా.. ఈ ప్రజా ప్రయోజన వాజ్యం (PIL) విచారణలో భాగంగా సీబీఐ సుప్రీంకోర్టుకు సమర్పించిన అఫిడవిట్లోని లెక్కలు దేశాన్ని విస్మయానికి గురిచేస్తున్నాయి.
సీబీఐ అధికారిక వివరాల ప్రకారం, దేశవ్యాప్తంగా ఏకంగా 31 లక్షల ఎన్జీవోలు నమోదై ఉన్నాయి. ఈ సంఖ్య మన దేశంలోని మొత్తం పాఠశాలల కన్నా రెండు రెట్లు, ఆసుపత్రుల కన్నా 250 రెట్లు ఎక్కువ కావడం గమనార్హం. అంతేకాదు, దేశంలో ప్రతి 709 మంది పౌరులకు ఒక పోలీసు ఉంటే, ప్రతి 400 మందికి ఒక ఎన్జీవో ఉండటం ఈ దందా స్థాయికి అద్దం పడుతోంది. ఉత్తరప్రదేశ్ (5.48 లక్షలు), మహారాష్ట్ర (5.18 లక్షలు), కేరళ (3.7 లక్షలు) అత్యధిక ఎన్జీవోలతో టాప్ ప్లేస్లో ఉన్నాయి. ఇందులో అతిపెద్ద మోసం ఏమిటంటే.. మొత్తం 31 లక్షల ఎన్జీవోలలో కేవలం 2 లక్షల 9 వేల సంస్థలు మాత్రమే తమ ఆదాయ-వ్యయాల లెక్కలు చూపుతుండగా, మిగిలిన 29 లక్షల సంస్థలు అసలు లెక్కలే ఇవ్వలేదు. ముఖ్యంగా విద్యా, వైద్య రంగాల్లో టాప్లో ఉన్నామని చెప్పుకునే కేరళలోని 3.7 లక్షల ఎన్జీవోలలో ఏ ఒక్కటీ లెక్కలు చూపకపోవడం వెనుక ఉన్న మతలబు ఏమిటో అంతుచిక్కడం లేదు.
కేంద్రం తెచ్చిన తాజా నిబంధనలతో ఈ ఎన్జీవోల పునాదులు కదులుతున్నాయి. ఢిల్లీలోని ఒకే బ్యాంకులో అకౌంట్ నడిపితే బాగోతం బయటపడుతుందన్న భయంతో, ‘ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనల్’ లాంటి సంస్థలు ప్రభుత్వం తమను ఇబ్బందులు పెడుతోందని వాపోతూ దుకాణాలు మూసేశాయి. ఆమ్నెస్టీ లాంటి సంస్థలు మూతపడటానికీ, అకస్మాత్తుగా దేశంలో చోటుచేసుకునే కొన్ని అవాంఛనీయ ఘటనలకూ, నేరాలకూ ఏమైనా లింక్ ఉందా అన్న సందేహాలు ఇప్పుడు సర్వత్రా వ్యక్తమవుతున్నాయి. సామాజిక సేవ పేరుతో ఇన్నాళ్లూ దేశంలోకి వచ్చిన కోట్లాది రూపాయల విదేశీ నిధులు నిజంగానే సేవా కార్యక్రమాలకే ఖర్చయ్యాయా? లేక దేశంలో అశాంతిని సృష్టించే విచ్ఛిన్నకర శక్తులకు, మత మార్పిడులకు, పలు అకృత్యాలకు ఈ నిధులే ఇంధనంగా మారాయా అన్న కోణంలో సరికొత్త అనుమానాలు తలెత్తుతున్నాయి. ఎప్పుడైతే కేంద్రం తెచ్చిన ఈ కొత్త చట్టంతో విదేశీ నిధుల ప్రవాహం ఆగిపోయిందో, అప్పటి నుంచే ఇలాంటి సంస్థల గుట్టు రట్టవుతోందా అనే తీవ్రమైన చర్చ జరుగుతోంది. మొత్తంగా చూస్తే, ఇన్నాళ్లూ దేశంలో జరిగిన పలు నేరాల వెనుక ఇలాంటి ఎన్జీవోల అదృశ్య హస్తం ఉందా అనే అనుమానాలను తాజా పరిణామాలు మరింత బలపరుస్తున్నాయి.
