కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (ECI) ఓటర్ల జాబితాను ప్రక్షాళన చేసే దిశగా భారీ చర్యలు చేపట్టింది. స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR) మూడవ దశలో భాగంగా దేశవ్యాప్తంగా ఏకంగా 1.5 కోట్లకు పైగా (1,58,59,834) పేర్లను ఓటర్ల జాబితా నుంచి తొలగించింది. బోగస్, అనర్హత కలిగిన ఓటర్లను ఏరివేసి జాబితాను పారదర్శకంగా ఉంచాలనే ఉద్దేశ్యంతో 12 రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో ఈ డ్రాఫ్ట్ ఓటర్ల జాబితాలను ఈసీఐ ప్రచురించింది. సవరణకు ముందు ఈ 12 ప్రాంతాల్లో మొత్తం 13.77 కోట్ల మంది ఓటర్లు ఉండగా, అందులో ఏకంగా 11.51 శాతం మంది పేర్లు గల్లంతవ్వడం గమనార్హం.
ఈ పేర్ల తొలగింపునకు ప్రధానంగా పలు కారణాలు ఉన్నట్లు ఎన్నికల సంఘం స్పష్టం చేసింది. ఇంటింటికీ తిరిగి చేపట్టిన వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియలో భాగంగా.. రిజిస్టర్ అయిన అడ్రస్ లో లేనివారు, వేరే ప్రాంతాలకు వలస వెళ్లినవారు, మరణించిన వారు, అలాగే ఒకరి కంటే ఎక్కువ ప్రాంతాల్లో ఓటు హక్కు (నకిలీ ఓట్లు) కలిగి ఉన్నవారిని గుర్తించి జాబితా నుంచి తొలగించారు. అయితే, ఇది ఇంకా డ్రాఫ్ట్ జాబితా మాత్రమేనని, ఓటర్ల పేర్ల చేరికలు లేదా తొలగింపులపై ఏవైనా అభ్యంతరాలు ఉంటే ఫిర్యాదు చేసేందుకు, అర్హులైన వారు కొత్తగా నమోదు చేసుకునేందుకు ఎన్నికల సంఘం ప్రజలకు తగిన సమయం కల్పించింది.
దేశవ్యాప్తంగా తొలగించిన ఓట్ల సంఖ్యలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం మొదటి స్థానంలో నిలిచింది. ఏపీలో అత్యధికంగా 44.89 లక్షల పేర్లను (మొత్తం ఓటర్లలో 10.78 శాతం) జాబితా నుంచి తొలగించారు. ఇందులో 22.30 లక్షల మంది ఇల్లు మారినవారు లేదా చిరునామాలో లేనివారు కాగా, 15.22 లక్షల మంది మరణించినవారు, మరో 7.37 లక్షల మందికి రెండు చోట్ల ఓట్లు ఉన్నట్లు గుర్తించారు. దీనితో ఏపీలో ఓటర్ల సంఖ్య 4.16 కోట్ల నుంచి 3.71 కోట్లకు పడిపోయింది. ఏపీ తర్వాత హర్యానాలో 33.83 లక్షలు, ఒడిశాలో 20.12 లక్షల పేర్లు తొలగించారు. శాతాల పరంగా చూసుకుంటే దాద్రా నగర్ హవేలీ, డామన్ అండ్ డయ్యూలో అత్యధికంగా 29.64 శాతం ఓట్లు తొలగించబడ్డాయి.
ప్రస్తుతం SIR మూడవ దశ కార్యక్రమం దేశంలోని 16 రాష్ట్రాలు, 3 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో కొనసాగుతోంది. ఇప్పటికే 12 ప్రాంతాలకు సంబంధించిన డ్రాఫ్ట్ జాబితాలు విడుదల కాగా, తెలంగాణ, ఢిల్లీ, పంజాబ్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాల్లో ఇంటింటి వెరిఫికేషన్ ప్రక్రియను ఎన్నికల సంఘం పొడిగించింది. అందువల్ల అక్కడ ఇంకా డ్రాఫ్ట్ జాబితాలు విడుదల కావాల్సి ఉంది. కాగా, బీహార్, పశ్చిమ బెంగాల్, తమిళనాడు, కేరళ, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి అనేక రాష్ట్రాల్లో SIR ప్రక్రియ ఇప్పటికే పూర్తయింది. అస్సాంలో మాత్రం ఎన్ఆర్సీకి (NRC) సంబంధించిన న్యాయపరమైన అంశాల దృష్ట్యా ‘స్పెషల్ రివిజన్’ చేపట్టారు.
ఈ స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR) ప్రక్రియపై ప్రతిపక్షాల నుంచి విమర్శలు రావడమే కాకుండా, న్యాయపరమైన సవాళ్లు కూడా ఎదురయ్యాయి. అయితే, మార్చి నెలలో సుప్రీంకోర్టు ఈసీఐ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయాన్ని సమర్థిస్తూ, దీనికి ఉన్న రాజ్యాంగపరమైన చట్టబద్ధతను ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించింది. మూడవ దశ ప్రక్రియ కొనసాగుతున్న తరుణంలో, ఎలాంటి నకిలీ లేదా అనర్హత కలిగిన ఓట్లు లేకుండా పారదర్శకమైన ఫైనల్ ఓటర్ల జాబితాను రూపొందించడమే లక్ష్యంగా ఎన్నికల సంఘం తన కసరత్తును ముమ్మరంగా కొనసాగిస్తోంది.
