దేవుడి గడ్డపై చైనా రాక్షస క్రీడ! నేపాల్ వరదల వెనుక అసలు నిజాలు!
మానస సరోవరంలో హిమాలయాల ఆక్రోశం, సాంకేతిక అహంకారానికి ప్రకృతి ఇచ్చిన హెచ్చరిక. హిమవత్ పర్వతాలు కేవలం మంచు గడ్డల శిఖరాలు కావు, అవి ఆసియా ఖండపు ప్రాణాధారాలు. కోట్లాది మంది ఆధ్యాత్మిక నమ్మకానికి పవిత్ర నిలయాలు. వేల ఏళ్ల మానవ చరిత్రకు మౌన సాక్షులు. కానీ నేడు ఆ హిమాలయాల గుండెల్లోంచి ఒక దీనమైన ఆక్రోశం ప్రతిధ్వనిస్తోంది. నేపాల్ సరిహద్దుల్లో పవిత్ర మానస సరోవర పరివాహక ప్రాంతాల్లో ఇటీవల సంభవించిన అనూహ్య పర్యావరణ విపత్తు కేవలం ప్రకృతి వైపరీత్యం ఎంతమాత్రమూ కాదు. అది మానవాళి అపరిమిత దురాశ, పర్యావరణ విధ్వంసం, పరిమితులు లేని నకిలీ అభివృద్ధి మోజు చూపిన ఘోరమైన శాపం.

హిందూ, బౌద్ధ, జైన సంప్రదాయాల్లో మానస సరోవర యాత్ర, కైలాస పర్వత దర్శనం అత్యున్నత ఆత్మజ్ఞానానికి, ప్రశాంతతకు చిహ్నాలు. భారతదేశం నలుమూలల నుంచి భక్తులు, ప్రకృతి ప్రేమికులు తమ పాపాలు ప్రక్షాళన అవుతాయనే నిశ్చల విశ్వాసంతో అక్కడ అడుగుపెడతారు. కానీ ఇటీవల అక్కడి వాతావరణంలో సంభవించిన ఘోర వైపరీత్యాలు ఆ ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణాన్ని ప్రాణ భయంతో కూడిన కాళరాత్రిగా మార్చేశాయి. హఠాత్తుగా విరుచుకుపడిన మంచు తుఫాన్లు, క్షణాల్లో ముంచెత్తిన వరదల్లో చిక్కుకుని ఎంతో మంది యాత్రికులు గల్లంతయ్యారు. తమ వారి కోసం కళ్లల్లో ఒత్తులు వేసుకుని దారి చూస్తున్న కుటుంబాల ఆర్తనాదాలు ఆ మంచు లోయలలో నిశ్శబ్దంగా కలిసిపోతున్నాయి. పుణ్యక్షేత్రానికి వెళ్ళిన వారు మంచు పొరల కింద ప్రాణాలు వదులుతుంటే, మనం నిర్మించుకున్న భద్రతా వ్యవస్థలు ఎంత బలహీనమైనవో, మన ఆధునిక నాగరికత ఎంత నిస్సహాయమైనదో స్పష్టమవుతోంది.

ఈ విపత్తు వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణాలను నిర్భయంగా విశ్లేషిస్తే, చైనా విస్తరణవాద ధోరణి, బాధ్యతారాహిత్యం స్పష్టంగా కనిపించక మానవు. టిబెట్ పీఠభూమిని తన గుప్పిట్లోకి తీసుకున్న నాటి నుంచి, ఆక్రమణదారుల వైఖరితో ఆ పవిత్ర భూమిని కేవలం ఒక వ్యూహాత్మక సైనిక స్థావరంగా మాత్రమే చైనా చూసింది. పర్యావరణ ప్రభావాన్ని ఏమాత్రం పట్టించుకోకుండా టిబెట్, నేపాల్ సరిహద్దుల్లో చైనా ప్రభుత్వం నిర్మించిన భారీ డ్యామ్లు, తవ్విన సొరంగాలు, కాంక్రీట్ రహదారులు హిమాలయాల అతి సున్నితమైన భౌగోళిక సమతుల్యతను దారుణంగా దెబ్బతీశాయి. శతాబ్దాలుగా హిమాలయ పర్యావరణాన్ని ప్రాణప్రదంగా కాపాడుకుంటూ వచ్చిన టిబెట్ స్థానిక ప్రజల అభ్యర్థనలను, స్వరాలను చైనా ఉక్కుపాదం కింద అణచివేసింది. తమ సొంత గడ్డపైనే పరాయీకరణకు గురైన టిబెటన్లు నేడు ఈ పర్యావరణ విధ్వంసానికి నిశ్శబ్ద సాక్షులుగా, బాధితులుగా మిగిలిపోయారు.
అంతేకాకుండా, చైనా నిరంకుశ వైఖరి వల్ల ఈ ప్రాంతంలో సంభవించే పర్యావరణ మార్పులు, విపత్తుల సమాచారం పొరుగు దేశాలకు సకాలంలో అందకుండా నిరోధించబడుతోంది. దీనికి తోడు, గ్లోబల్ వార్మింగ్ ప్రభావం వల్ల హిమాలయాల్లో మంచు నదులు దారుణమైన వేగంతో కరిగిపోతున్నాయి. మంచు కరగడం వల్ల తాత్కాలికంగా ఏర్పడే సరస్సులు అకస్మాత్తుగా బద్దలై దిగువన ఉన్న నేపాల్ గ్రామాలను, పర్యాటకులను క్షణాల్లో శవాల దిబ్బలుగా మారుస్తున్నాయి. గతంలో ఎన్నడూ లేని విధంగా ఒకే ప్రాంతంలో కొద్ది సమయంలో విపరీతమైన వర్షపాతం నమోదు కావడం, అనూహ్య భూపాతాలు సంభవించడం మానవాళికి ప్రకృతి ఇస్తున్న తీవ్రమైన సూచన.

మరోవైపు, ఆధునిక ప్రపంచం ప్రస్తుతం ప్రతీ చిన్న సమస్యకు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) అనబడే కృత్రిమ మేధస్సే సర్వరోగ నివారిణి అని భ్రమిస్తోంది. విపత్తు నిర్వహణ, వాతావరణ సూచనలు, ప్రెడిక్టివ్ మోడలింగ్… ప్రతిదానికీ AI అల్గారిథమ్లపై ఆధారపడటం ఒక అలవాటుగా మారింది. కానీ నేపాల్ ఘటన మనకు ఒక చేదు నిజాన్ని నేర్పింది. ప్రకృతి తన రౌద్ర రూపాన్ని చూపించినప్పుడు ఏ AI చాట్ బాట్లు, సూపర్ కంప్యూటర్లు, డిజిటల్ డేటా మోడల్స్ మానవ ప్రాణాలను కాపాడలేకపోయాయి. సాంకేతికత అనేది ఒక సాధనం మాత్రమే, కానీ అది విశ్వ పర్యావరణ నియమాలకు ప్రత్యామ్నాయం కాజాలదు. నిజమైన పరిష్కారం భూమిని గౌరవించడంలో, పర్యావరణ స్పృహ కలిగి ఉండటంలో ఉందే తప్ప, తెరలపై ప్రదర్శించే డిజిటల్ గ్రాఫ్లలో కాదు.
నేపాల్లో సంభవించిన ఈ ఘోర ఘటన మనందరికీ ఒక ఆఖరి హెచ్చరిక. మానస సరోవరంలో గల్లంతైన ప్రతి అమాయక ప్రాణానికి మానవాళి సమాధానం చెప్పుకోవాలి. సరిహద్దు రాజకీయాలు, చైనా దురాక్రమణ ధోరణులు పక్కనపెట్టి, హిమాలయాల పరిరక్షణకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో బలమైన ఒప్పందాలు జరగాలి. హిమాలయాలు భద్రంగా ఉంటేనే ఆసియా సురక్షితంగా ఉంటుంది. ప్రకృతి పగబడితే ఏ సాంకేతికత మనల్ని కాపాడలేదని గ్రహించి, ఇకనైనా మేల్కొంటామని ఆశిద్దాం.


