సౌదీ, పాకిస్థాన్, టర్కియేల ‘మక్కా రక్షణ ఒప్పందం’: భారత్పై దీని ప్రభావం ఏమిటి?
సౌదీ అరేబియా, పాకిస్థాన్, మరియు టర్కియే దేశాలు ఇటీవల మక్కా వేదికగా ఒక కీలకమైన త్రైపాక్షిక రక్షణ ఒప్పందం (Mecca Joint Defence Pact) పై సంతకాలు చేశాయి.ఒకరిపై దాడి జరిగితే, అది ముగ్గురిపై జరిగిన దాడిగానే పరిగణిస్తాం” (Attack on one, attack on all) అనేది ఈ చారిత్రక ఒప్పందం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం. సౌదీ అరేబియా క్రౌన్ ప్రిన్స్ మహ్మద్ బిన్ సల్మాన్, టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డోగాన్, మరియు పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ సమక్షంలో ఈ అత్యున్నత స్థాయి భద్రతా సమావేశం జరిగింది.
పశ్చిమాసియాలో భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు తీవ్రమవుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ మూడు దేశాలు తమ ఉమ్మడి భద్రతను, రక్షణ సహకారాన్ని, మరియు వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేసుకునే దిశగా ఈ కీలక అడుగు వేశాయి.
ప్రస్తుతం మిడిల్ ఈస్ట్ (పశ్చిమాసియా) ప్రాంతంలో నెలకొన్న అస్థిరత, ముఖ్యంగా గాజా, ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్, లెబనాన్ వంటి దేశాల మధ్య జరుగుతున్న ఘర్షణలు ఈ సరికొత్త ఒప్పందానికి దారితీశాయి.
గత కొంతకాలంగా సౌదీ అరేబియాకు చెందిన చమురు కర్మాగారాలు, మౌలిక సదుపాయాలపై తరచుగా డ్రోన్, క్షిపణి దాడులు జరుగుతున్నాయి. ఈ దాడులను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కోవడానికి సౌదీ తన భద్రతా భాగస్వామ్యాలను సంప్రదాయ మిత్రదేశాలకే పరిమితం చేయకుండా విస్తరిస్తోంది.
ఈ కొత్త ఒప్పందం ద్వారా ఉమ్మడి భద్రతను పెంపొందించడం, ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారాన్ని పంచుకోవడం, ఉమ్మడి సైనిక విన్యాసాలు నిర్వహించడం మరియు రక్షణ సాంకేతికతలో పరస్పరం సహకరించుకోవాలని నిర్ణయించాయి. అయితే, ఇది ప్రాంతీయ శాంతి కోసమేనని, ఏ ఒక్క దేశానికి వ్యతిరేకంగా చేసిన మిలిటరీ కూటమి కాదని ఆయా దేశాలు పేర్కొన్నాయి.
మరోవైపు, నాటో (NATO) దేశాల్లో రెండవ అతిపెద్ద సైనిక శక్తిగా ఉన్న టర్కియే.. డ్రోన్ టెక్నాలజీ, దేశీయ ఆయుధ తయారీలో చాలా ఆధునిక దశలో ఉంది. ఇక పాకిస్థాన్ విషయానికి వస్తే, అణ్వాయుధాలు కలిగిన ఏకైక ఇస్లామిక్ దేశంగా దానికి సైనికపరమైన ప్రాధాన్యత ఉంది.
ఈ సరికొత్త రక్షణ కూటమిలో భాగస్వాములైన ప్రతి దేశానికి ఒక ప్రత్యేకమైన బలం ఉంది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చమురు ఉత్పత్తిదారుగా, ఆర్థిక శక్తిగా ఉండటమే కాకుండా, ఇస్లామిక్ పవిత్ర స్థలాలకు నిలయంగా సౌదీ అరేబియాకు గొప్ప మతపరమైన ప్రాముఖ్యత ఉంది.
ఈ ఒప్పందంలో పాకిస్థాన్ అణ్వాయుధ సామర్థ్యాన్ని అధికారికంగా ప్రస్తావించకపోయినప్పటికీ (వారి అణు నిరోధకత పూర్తిగా భారత్పైనే కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది), ఉమ్మడి సైనిక శిక్షణలు మరియు రక్షణ సంబంధిత అంశాల్లో పాకిస్థాన్ పాత్ర కీలకం కానుంది. గత ఏడాది సౌదీ-పాక్ మధ్య కుదిరిన ద్వైపాక్షిక ఒప్పందానికి టర్కియేను కూడా చేర్చి ఇప్పుడు దీనిని త్రైపాక్షిక ఒప్పందంగా మార్చారు.
ఈ “మక్కా జాయింట్ డిఫెన్స్ పాక్ట్” పట్ల భారత్ (India) వ్యూహాత్మకంగా వ్యవహరిస్తూ, భవిష్యత్ పరిణామాలను నిశితంగా గమనిస్తోంది. భారత విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MEA) అధికార ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ మాట్లాడుతూ.. ఈ ఒప్పందంపై భారత్ నిరంతరం దృష్టి పెట్టిందని, తగిన సమయంలో అవసరమైన సమాచారాన్ని పంచుకుంటామని తెలిపారు. రక్షణ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఒకవేళ ఈ ముగ్గురి భాగస్వామ్యం పూర్తిస్థాయి మిలిటరీ కూటమిగా మారి, ఇంటెలిజెన్స్ మరియు రక్షణ వ్యవస్థల మార్పిడి పెరిగితే.. అది పశ్చిమాసియాతో పాటు దక్షిణాసియా భద్రతా సమీకరణాలను కూడా తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. ముఖ్యంగా భారత్ కు వ్యతిరేకంగా వ్యవహరించే పాకిస్థాన్ ఇందులో ప్రధాన భాగస్వామి కావడం వల్ల, ఈ ఒప్పందం భవిష్యత్తులో భారతీయ జాతీయ భద్రతకు మరియు దౌత్య ప్రయోజనాలకు ఎలాంటి సవాళ్లు విసురుతుందనే కోణంలో భారత్ మరింత అప్రమత్తంగా వ్యవహరించాల్సి ఉంది.


