శత్రువుల గుండెల్లో రైళ్లు పరిగెత్తించిన ‘తనోట్ మాత’ – 3000 పాక్ బాంబులను నిర్వీర్యం చేసిన అద్భుత చరిత్ర!

మృత్యువు ఆకాశం నుండి నిప్పుల వానలా కురుస్తోంది. చెవులు పగిలిపోయేలా ఫిరంగుల మోత. కళ్లు మూసి తెరిచేలోపు వందలాది బాంబులు ఇసుక తిన్నెలపై పడి పేలుతూ, దట్టమైన పొగతో ఎడారిని కప్పేస్తున్నాయి. ఆ భీకర దాడికి మనుషులు, వాహనాలు, ఆఖరికి ఇసుక కూడా కాలి బూడిదవుతోంది. కానీ, ఆ రణరంగం నడిబొడ్డున ఉన్న ఒక చిన్న గుడి మాత్రం చెక్కుచెదరలేదు. శత్రువులు ఆ గుడిని లక్ష్యంగా చేసుకుని ఒకటి కాదు, రెండు కాదు, ఏకంగా 3000కు పైగా భారీ ఆర్టిలరీ బాంబులను ప్రయోగించారు. అందులో దాదాపు 450 బాంబులు నేరుగా ఆ గుడి ప్రాంగణంలోనే పడ్డాయి.

అయినా, అందులో ఒక్కటంటే ఒక్క బాంబు కూడా పేలలేదు!

సైన్స్ తలవంచిన చోట, శత్రువుల వ్యూహాలు మట్టికరిచిన చోట, అభేద్యమైన రక్షణ కవచంగా నిలిచిన ఆ అద్భుతమే రాజస్థాన్ సరిహద్దుల్లోని ‘తనోట్ మాత ఆలయం’ (Tanot Mata Temple). కేవలం ఒక పుణ్యక్షేత్రంగానే కాకుండా, పాకిస్థాన్ గుండెల్లో నిద్రపోయే సింహంలా, భారత సైన్యానికి నిలువెత్తు ధైర్యంగా నిలిచిన ఆ రణచండి చరిత్రను లోతుగా తెలుసుకుందాం.

థార్ ఎడారిలో వెలిసిన దైవశక్తి: పుట్టు పూర్వోత్తరాలు

రాజస్థాన్ లోని జైసల్మేర్ నగరానికి సుమారు 120 కిలోమీటర్ల దూరంలో, భారత్-పాక్ సరిహద్దుకు అత్యంత సమీపంలో ఉంటుంది తనోట్ గ్రామం. పాకిస్థాన్‌లోని బెలూచిస్తాన్‌లో ఉన్న అష్టాదశ శక్తిపీఠాలలో ఒకటైన ‘హింగ్లాజ్ మాత’ (Hinglaj Mata) అవతారమే ఈ తనోట్ మాత అని భక్తుల నమ్మకం.

• క్రీస్తుశకం 8వ శతాబ్దంలో భాటి రాజ్‌పుత్ వంశానికి చెందిన రాజు ‘తను రావు’ ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించి, ఇక్కడ అమ్మవారి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించాడు.
• నాటి నుండి ఆ ఎడారి ప్రాంత ప్రజలకు, రాజ్‌పుత్‌లకు ఆమె ఆరాధ్య దైవంగా మారింది.
• ఎడారిలో వీచే భయంకరమైన వేడి గాలులు, నీటి ఎద్దడి, ప్రకృతి వైపరీత్యాల నుండి అమ్మవారే తమను కాపాడుతోందని స్థానికుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. కానీ, ఆ విశ్వాసం దేశ రక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని అప్పట్లో ఎవరూ ఊహించలేదు.

1965 ఇండో-పాక్ యుద్ధం: మృత్యువు తాండవించిన వేళ

1965… భారతదేశం అప్పుడప్పుడే కుదురుకుంటున్న సమయం. సరిగ్గా అదే అదనుగా భావించిన పాకిస్థాన్ అకస్మాత్తుగా దాడికి దిగింది. నవంబర్ నెలలో రాజస్థాన్ సరిహద్దుల గుండా భారత భూభాగంలోకి చొచ్చుకురావాలని పాక్ సైన్యం పథకం పన్నింది.

పాకిస్థాన్ ఆర్మీకి చెందిన భారీ బలగాలు కిషన్‌గఢ్, సాదేవాలా ప్రాంతాలను ఆక్రమించుకున్నాయి. వారి తదుపరి లక్ష్యం తనోట్ గ్రామం. ఆ గ్రామాన్ని కూడా చేజిక్కించుకుంటే జైసల్మేర్‌లోకి సులభంగా ప్రవేశించవచ్చని వారి వ్యూహం. ఆ సమయంలో తనోట్ వద్ద ఉన్నది కేవలం ‘రాజస్థాన్ ఆర్మడ్ కాన్‌స్టేబులరీ’ (RAC), మరియు 13 గ్రెనేడియర్స్ కు చెందిన కొంతమంది భారత జవాన్లు మాత్రమే. శత్రు బలగాలతో పోలిస్తే మన సైనికుల సంఖ్య చాలా తక్కువ.

నిప్పుల వాన… నిర్వీర్యమైన బాంబులు

నవంబర్ 17. పాకిస్థాన్ సైన్యం తనోట్ పై భయంకరమైన దాడి ప్రారంభించింది. ఆకాశం నుండి బాంబుల వర్షం కురుస్తోంది. భారత సైనికులు ప్రాణాలు అరచేతిలో పెట్టుకుని పోరాడుతున్నారు. శత్రువుల దాడికి తట్టుకోలేక చాలా మంది జవాన్లు తమ ప్రాణాలను కాపాడుకునేందుకు తనోట్ మాత ఆలయంలో తలదాచుకున్నారు.

ఇది గమనించిన పాక్ సైన్యం నేరుగా ఆలయంపైనే ఆర్టిలరీ ఫైరింగ్ ప్రారంభించింది. నవంబర్ 17 నుండి 19 వరకు రెండు రోజుల పాటు ఏకధాటిగా గుడిని లక్ష్యంగా చేసుకుని బాంబులు కురిపించింది. ఆ దెబ్బకు గుడి నామరూపాలు లేకుండా పోతుందని అందరూ అనుకున్నారు.

కానీ, అక్కడే ప్రకృతి నియమాలకు విరుద్ధమైన మహాద్భుతం జరిగింది. పాకిస్థాన్ ప్రయోగించిన 3000 బాంబుల్లో కనీసం 450 బాంబులు నేరుగా ఆలయం ఆవరణలో పడ్డాయి. కానీ గుడి గోడకు ఒక్క చిన్న పగులు కూడా రాలేదు. ప్రాంగణంలో పడిన ఏ ఒక్క బాంబూ పేలలేదు! గుడి ఆవరణలో ఇసుకలో కూరుకుపోయిన ఆ బాంబులను చూసి భారత సైనికులే నివ్వెరపోయారు.

అభయమిచ్చిన రణచండి

ఆ రోజు రాత్రి భారత సైనికుల కలలోకి తనోట్ మాత వచ్చిందని చెబుతారు. “మీరు నా ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్నంత కాలం శత్రువుల తూటా గానీ, బాంబు గానీ మిమ్మల్ని ఏమీ చేయలేవు. నేను మిమ్మల్ని రక్షిస్తాను, మీరు ధైర్యంగా పోరాడండి” అని అమ్మవారు అభయమిచ్చిందని ఆనాటి సైనికులు గర్వంగా చెబుతారు.

ఆ మాటలతో భారత జవాన్లలో అంతులేని ఆత్మవిశ్వాసం రగిలింది. మరుసటి రోజు ఉదయం రెట్టించిన ఉత్సాహంతో, “జై తనోట్ మాతా” అని నినదిస్తూ పాక్ సైన్యంపై సింహాల్లా విరుచుకుపడ్డారు. శత్రువులు వెనక్కి తిరిగి చూసుకోకుండా పారిపోయేలా తరిమికొట్టారు. పేలని బాంబులను చూసి పాక్ సైన్యానికి సైతం భయంతో వణుకు పుట్టింది.

1971 లాంగేవాలా యుద్ధం: పాక్ ట్యాంకులకు సమాధి

అమ్మవారి మహిమ కేవలం ఒక యుద్ధానికే పరిమితం కాలేదు. 1971లో బంగ్లాదేశ్ విముక్తి పోరాటం జరుగుతున్న సమయంలో పాకిస్థాన్ మళ్లీ పశ్చిమ సరిహద్దులో కవ్వింపు చర్యలకు దిగింది. ఈసారి తనోట్‌కు సమీపంలో ఉన్న ‘లాంగేవాలా’ పోస్ట్‌పై భారీ దాడికి ప్లాన్ చేసింది.

డిసెంబర్ 4 రాత్రి. వందలాది పాకిస్థాన్ యుద్ధ ట్యాంకులు, వేలాది మంది సైనికులు లాంగేవాలా వైపు కవాతు చేస్తున్నారు. అక్కడ భారత సైన్యం తరపున ఉన్నది పంజాబ్ రెజిమెంట్‌కు చెందిన మేజర్ కులదీప్ సింగ్ చంద్‌పురి మరియు కేవలం 120 మంది సైనికులు మాత్రమే. (ఈ అద్భుత పోరాటమే బాలీవుడ్ సూపర్ హిట్ మూవీ ‘బోర్డర్’ కు స్ఫూర్తి).

ధైర్యానికి దైవబలం తోడైతే…

శత్రువుల సంఖ్య వేలల్లో ఉంది. మన సైనికులు కేవలం వందల్లో. రాత్రి సమయంలో భారత వైమానిక దళం రంగంలోకి దిగే అవకాశం లేదు. తెల్లవారే వరకు ఆ 120 మంది సైనికులే ఆ భారీ సైన్యాన్ని నిలువరించాలి. ఆ భయంకరమైన రాత్రిలో మేజర్ కులదీప్ సింగ్ తనోట్ మాతను స్మరించుకుని పోరాటం ప్రారంభించారు.

ఒకవైపు సైనికుల వీరోచిత పోరాటం, మరోవైపు దైవబలం. శత్రువుల ట్యాంకులు ఇసుకలో కూరుకుపోయాయి. వారి వ్యూహాలు బెడిసికొట్టాయి. రాత్రంతా జరిగిన ఆ భీకర యుద్ధంలో మన 120 మంది సైనికులు పాకిస్థాన్ సైన్యాన్ని ఒక్క అడుగు కూడా ముందుకు వేయనీయకుండా అడ్డుకున్నారు. ఉదయం కాగానే భారతీయ హంటర్ విమానాలు రంగంలోకి దిగి పాక్ ట్యాంకులను ఇసుకలో సమాధి చేశాయి. ఈ యుద్ధంలో కూడా పాకిస్థాన్ గుడిపై దాడి చేయడానికి ప్రయత్నించినా, ఏ ఒక్క బాంబూ పేలకపోవడం గమనార్హం.

సైనికులే అర్చకులు: BSF భక్తి ప్రపత్తులు

1965 మరియు 1971 యుద్ధాల తర్వాత, తనోట్ మాత ఆలయానికి దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు వచ్చింది. ఈ అద్భుతాలను కళ్లారా చూసిన భారత సరిహద్దు భద్రతా దళం (Border Security Force – BSF) ఆలయ బాధ్యతలను పూర్తిగా తమ భుజస్కంధాలపై వేసుకుంది.

• యూనిఫాంలో ఉన్న పూజారులు: భారతదేశంలో ఆర్మీ జవాన్లే స్వయంగా పూజారులుగా ఉండి నిర్వహించే ఏకైక ఆలయం ఇదే. బీఎస్ఎఫ్ జవాన్లు ప్రతిరోజూ ఉదయం, సాయంత్రం పూర్తి సైనిక క్రమశిక్షణతో అమ్మవారికి హారతులు ఇస్తారు.
• మ్యూజియం: 1965 యుద్ధంలో పాకిస్థాన్ వేసినా పేలకుండా ఉండిపోయిన బాంబులను నేటికీ భక్తుల సందర్శనార్థం ఆలయ ప్రాంగణంలోని ఒక చిన్న మ్యూజియంలో భద్రపరిచారు. ఆ బాంబులను చూస్తే ఈనాటికీ ప్రతి భారతీయుడికి గూస్ బంప్స్ వస్తాయి.
• విజయ స్తంభం: పాకిస్థాన్‌పై సాధించిన అద్భుత విజయానికి గుర్తుగా భారత సైన్యం ఆలయానికి సమీపంలో ఒక విజయ స్తంభాన్ని (Victory Pillar) నిర్మించింది. ప్రతి ఏడాది డిసెంబర్ 16న ఇక్కడ సైన్యం ఘనంగా ‘విజయ్ దివస్’ జరుపుకుంటుంది.
• రుమాలు కడితే కోరికలు తీరుతాయి: భక్తులు తమ కోరికలు తీరాలని ఆలయ ఆవరణలో ఉన్న వలలకు కర్చీఫ్‌లు (రుమాళ్లు) కడతారు. కోరిక తీరిన తర్వాత మళ్లీ వచ్చి అమ్మవారికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుకుంటారు.

ఎడారిలో ఆరని జ్యోతి

తనోట్ మాత ఆలయం కేవలం ఒక ఇటుకలు, సిమెంట్ తో కట్టిన కట్టడం కాదు. అది భారతీయ సైనికుల అచంచలమైన విశ్వాసానికి సజీవ సాక్ష్యం. మృత్యువు ముఖాముఖి ఎదురైనప్పుడు, ప్రాణాలు గాలిలో కలుస్తాయనిపించినప్పుడు, ఒక అదృశ్య శక్తి తమ వెన్నంటి ఉందన్న ధైర్యమే సైనికులతో ఆ అసాధారణ పోరాటాన్ని చేయించింది.

దేశ సరిహద్దుల్లో కాపలా కాసే ప్రతి BSF జవాను, పెట్రోలింగ్‌కు వెళ్లేముందు తనోట్ మాత ముందు తలవంచి, ఆ గుడిలోని ఇసుకను నుదుటిన తిలకంగా దిద్దుకున్న తర్వాతే తన తుపాకీని చేతపడతాడు. శత్రు దేశం ఎన్ని కుట్రలు పన్నినా, ఎన్ని వేల బాంబులు కురిపించినా… రాజస్థాన్ ఎడారిలో కొలువైన ఆ రణచండి కనుసన్నల్లో ఉన్నంత వరకు, భారతదేశ సరిహద్దులు సురక్షితంగానే ఉంటాయి.

ఒక్కసారి ఆ గుడి ప్రాంగణంలో నిలబడి, శత్రువుల పేలని బాంబులను చూస్తూ, దూరం నుండి వినిపించే BSF జవాన్ల కవాతు శబ్దం వింటే… ప్రతి భారతీయుడి గుండె గర్వంతో ఉప్పొంగుతుంది, రోమాలు నిక్కబొడుచుకుంటాయి!