రథయాత్రకు ముందే ఉగ్ర ముఠా గుట్టురట్టు! గుజరాత్, ఎంపీల్లో 8 మంది జైష్-ఏ-మహ్మద్ ఉగ్రవాదుల అరెస్ట్
జర్నలిస్ట్ శిరీష స్పెషల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ రిపోర్ట్
దేశ అంతర్గత భద్రతకు పెను ముప్పుగా పరిణమించిన ఒక భారీ ఉగ్రవాద నెట్వర్క్ను గుజరాత్ యాంటీ-టెర్రరిస్ట్ స్క్వాడ్ (ATS) సమూలంగా ఛేదించింది. పాకిస్థాన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న నిషేధిత ఉగ్రవాద సంస్థ ‘జైష్-ఏ-మహ్మద్’ (JeM) దేశంలో సరికొత్త రీతిలో స్లీపర్ సెల్స్ను ఏర్పాటు చేసి, దాడులకు కుట్ర పన్నిన విధానం ఈ ఆపరేషన్ ద్వారా వెలుగులోకి వచ్చింది. కేవలం వార్తా పత్రికల్లో వచ్చిన ఒక చిన్న కథనంగా కాకుండా, ఈ మొత్తం ఆపరేషన్ వెనుక ఉన్న లోతైన నేపథ్యం, ఉగ్రవాదుల మోడస్ ఆపరెండి (పనిచేసే విధానం), హ్యాండ్లర్ల పాత్ర, మరియు భవిష్యత్తులో పొంచి ఉన్న ప్రమాదాలను విశ్లేషిస్తూ అందిస్తున్న సమగ్రమైన ఇన్వెస్టిగేటివ్ రిపోర్ట్ ఇక్కడ చదవండి:
1. ఆపరేషన్ నేపథ్యం: నిశ్శబ్దంగా సాగిన ఆరు నెలల నిఘా
ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలు అనగానే జమ్మూ కాశ్మీర్ లేదా సరిహద్దు ప్రాంతాలు మాత్రమే గుర్తుకువచ్చే పరిస్థితి నుంచి, ఉగ్రవాదులు తమ స్థావరాలను పశ్చిమ, మధ్య భారతదేశానికి విస్తరిస్తున్నారనడానికి ఈ ఘటనే సజీవ సాక్ష్యం. గుజరాత్లోని కొన్ని సున్నితమైన ప్రాంతాల్లో యువత ఆన్లైన్ కార్యకలాపాల్లో అసాధారణ మార్పులు కనిపిస్తున్నాయన్న ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో (IB) ప్రాథమిక సమాచారంతో గుజరాత్ ఏటీఎస్ రంగంలోకి దిగింది.
సుమారు ఆరు నెలల పాటు ఏటీఎస్ అధికారులు నిందితుల కదలికలపై డిజిటల్, భౌతిక నిఘా ఉంచారు. వీరు ఎవరితో మాట్లాడుతున్నారు? ఏయే యాప్స్ వాడుతున్నారు? డార్క్ వెబ్లో ఏమైనా సమాచార మార్పిడి జరుగుతోందా? అన్న కోణంలో సైబర్ క్రైమ్ విభాగం సహకారంతో పక్కా ఆధారాలు సేకరించారు. ఆరు నెలల నిరంతర శ్రమ తర్వాత, పక్కా సమాచారంతో ఏకకాలంలో దాడులకు ప్లాన్ చేశారు.
2. టార్గెట్ మరియు మెరుపు దాడులు
ఉగ్రవాదులు ఒకే చోట గుమిగూడకుండా వ్యూహాత్మకంగా వేర్వేరు జిల్లాల్లో విస్తరించారు. దీన్ని పసిగట్టిన ఏటీఎస్ అధికారులు బహుళ బృందాలుగా విడిపోయి, ఒకే రోజు, ఒకే సమయానికి పక్కా ప్రణాళికతో దాడులు నిర్వహించారు.
- గుజరాత్లోని ప్రాంతాలు: బనస్కాంత, పటాన్, నవసారి జిల్లాల్లో ఈ నెట్వర్క్ చురుకుగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు. ముఖ్యంగా బనస్కాంత సరిహద్దు జిల్లా కావడం వీరికి కొంత అనుకూలించింది.
- మధ్యప్రదేశ్ కనెక్షన్: గుజరాత్కే పరిమితం కాకుండా మధ్యప్రదేశ్లోని దేవాస్ ప్రాంతంలోనూ ఒక కీలక సభ్యుడిని ఏటీఎస్ అరెస్ట్ చేసింది. అంతర్రాష్ట్ర స్థాయిలో వీరు నెట్వర్క్ను ఎలా విస్తరించారో చెప్పడానికి ఇదొక ఉదాహరణ.
- అరెస్టయిన నిందితుల ప్రొఫైల్: పట్టుబడిన మొత్తం 8 మంది యువకులే. వీరి వయస్సు 18 నుంచి 22 సంవత్సరాల మధ్య ఉంటుంది. సమాజంలో స్థిరపడాల్సిన వయస్సులో ఉన్న వీరు, ఉగ్రవాద భావజాలానికి ఆకర్షితులై బ్రెయిన్ వాష్కు గురికావడం దర్యాప్తు అధికారులను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేసింది.
3. పాకిస్థాన్ హ్యాండ్లర్లు: అబ్దుల్లా, మహ్మద్ ఉమర్ పాత్ర
ఈ ఎనిమిది మంది కేవలం పావులు మాత్రమే. వీరిని నడిపిస్తున్న అసలు సూత్రధారులు పాకిస్థాన్లో ఉన్నారు. దర్యాప్తులో అబ్దుల్లా, మహ్మద్ ఉమర్ అనే ఇద్దరు కరుడుగట్టిన జైష్-ఏ-మహ్మద్ కమాండర్ల పేర్లు వెలుగులోకి వచ్చాయి.
- వర్చువల్ కమ్యూనికేషన్: ఎన్క్రిప్టెడ్ మెసేజింగ్ యాప్స్ (టెలిగ్రామ్, సిగ్నల్ వంటివి) ద్వారా పాక్ హ్యాండ్లర్లు ఈ యువకులతో నిరంతరం టచ్లో ఉండేవారు. ఐపీ అడ్రస్లు ట్రేస్ కాకుండా వీపీఎన్ (VPN) టెక్నాలజీని ఉపయోగించారు.
- దారుల్ ఇస్లాం గుజరాత్ జైష్-ఏ-మహ్మద్: గుజరాత్లో తమకంటూ ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉండాలన్న ఉద్దేశ్యంతో ఈ పేరుతో ఒక రహస్య విభాగాన్ని ప్రారంభించారు. దీని ద్వారా మరిన్ని స్లీపర్ సెల్స్ను యాక్టివేట్ చేయాలన్నది పాక్ ఉగ్రవాదుల కుట్ర.
4. సరికొత్త స్ట్రాటజీ: మాతృభాషలో బ్రెయిన్ వాష్ (గుజరాతీ అనువాదం)
ఈ కేసులో దర్యాప్తు సంస్థలను అత్యంత విస్మయానికి గురిచేసిన అంశం ఉగ్రవాదులు ఎంచుకున్న ‘భాషా వ్యూహం’. గతంలో ఉగ్రవాద సాహిత్యం అంతా ఉర్దూ లేదా అరబిక్ భాషల్లో ఉండేది. కానీ స్థానిక యువతను వేగంగా ఆకర్షించడానికి, వారి నరనరాల్లో ఉగ్రవాద భావజాలాన్ని నింపడానికి వీరు ఒక భయంకరమైన స్కెచ్ వేశారు.
- జైష్-ఏ-మహ్మద్ చీఫ్, గ్లోబల్ టెర్రరిస్ట్ అయిన మసూద్ అజార్ రాసిన పుస్తకాలను, వ్యాసాలను వీరు నేరుగా గుజరాతీ భాషలోకి అనువదించారు.
- మాతృభాషలో చదవడం వల్ల అమాయక యువకులకు అది సులభంగా అర్థమవ్వడమే కాకుండా, వారి భావోద్వేగాలను రెచ్చగొట్టేలా ఆ అనువాదాలు జరిగాయి. ఈ రకమైన ‘లోకలైజ్డ్ రాడికలైజేషన్’ (స్థానిక భాషలో బ్రెయిన్ వాష్) పద్ధతిని జాతీయ భద్రతా సంస్థలు అత్యంత ప్రమాదకరమైన ట్రెండ్గా పరిగణిస్తున్నాయి.
5. డిజిటల్ ఆధారాలు మరియు లభ్యమైన సామాగ్రి
ఏటీఎస్ దాడుల్లో నిందితుల స్థావరాల నుంచి అనేక కీలక ఆధారాలు లభ్యమయ్యాయి, ఇవి రాబోయే కోర్టు విచారణలో అత్యంత కీలకం కానున్నాయి:
- డిజిటల్ ఫైల్స్: 254కి పైగా ఎలక్ట్రానిక్ ఫైల్స్ దొరికాయి. ఇందులో యువతను రెచ్చగొట్టేలా డిజైన్ చేసిన జిహాదీ వీడియోలు, ఆడియో క్లిప్లు, పీడీఎఫ్ డాక్యుమెంట్లు ఉన్నాయి.
- జైష్ జెండా: పాకిస్థాన్ ఉగ్రవాద సంస్థ జైష్-ఏ-మహ్మద్ అధికారిక జెండాను అధికారులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
- విధేయతా పత్రాలు (Bay’ah): ఉగ్రవాద సంస్థలో చేరేటప్పుడు మసూద్ అజార్కు తమ జీవితాలను అంకితం చేస్తున్నట్లు, అతని ఆజ్ఞలను పాటిస్తామని ప్రమాణం చేస్తూ ఉర్దూలో రాసిన లేఖలను ఏటీఎస్ రికవరీ చేసింది. వీరు ఎంతగా రాడికలైజ్ అయ్యారో ఈ లేఖలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
6. ఆర్థిక మూలాలు: ఫండింగ్ ఎలా జరిగింది?
ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలకు నిధులు అత్యంత కీలకం. ఈ ఎనిమిది మంది యువకులకు ఆయుధాలు కొనుగోలు చేయడానికి, రహస్య స్థావరాలు (Safe Houses) ఏర్పాటు చేయడానికి పాకిస్థాన్ నుంచి సుమారు రూ. 3 లక్షల మేర నిధులు అందినట్లు ప్రాథమిక విచారణలో తేలింది.
- ఈ నిధులు నేరుగా కాకుండా హవాలా మార్గాల ద్వారా, బినామీ అకౌంట్ల ద్వారా బదిలీ అయినట్లు సైబర్, ఆర్థిక నేరాల విభాగం అధికారులు అనుమానిస్తున్నారు.
- ఈ నిధులతో స్థానికంగా ఉంటూనే పేలుడు పదార్థాలు (IEDs) తయారు చేయడం, చిన్నపాటి ఆయుధాలు సమకూర్చుకోవడం వీరి తక్షణ లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది.
7. టార్గెట్ ఏమిటి? ముప్పు ఎంత తీవ్రమైనది?
గుజరాత్లో ఏటా జరిగే జగన్నాథ రథయాత్రకు దేశవ్యాప్తంగా ఎంతో విశిష్టత ఉంది. లక్షలాది మంది భక్తులు హాజరయ్యే ఈ యాత్రకు కొద్ది రోజుల ముందే ఈ అరెస్టులు జరగడం కలకలం రేపింది.
- భారీ విధ్వంసానికి కుట్ర: రథయాత్ర లాంటి రద్దీ ప్రాంతాల్లో దాడులు చేస్తే దేశవ్యాప్తంగా భయాందోళనలు సృష్టించవచ్చన్నది ఉగ్రవాదుల కుట్ర కావచ్చని భద్రతా నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
- లోన్ వుల్ఫ్ దాడులు (Lone Wolf Attacks): ఈ 8 మంది ఒకే చోట కాకుండా వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో ఉన్నందున, ఎవరికి వారు వ్యక్తిగతంగా దాడులకు (లోన్ వుల్ఫ్ అటాక్) పాల్పడే అవకాశం కూడా లేకపోలేదని అధికారులు భావిస్తున్నారు. సరైన సమయంలో ఏటీఎస్ స్పందించడం వల్ల ఒక పెను ముప్పు తప్పినట్లయింది.
8. చట్టపరమైన చర్యలు – కఠినమైన సెక్షన్ల నమోదు
దేశ భద్రతకు సంబంధించిన ఈ సున్నితమైన కేసులో ఏటీఎస్ అధికారులు నిందితులపై అత్యంత కఠినమైన చట్టాలను ప్రయోగించారు.
- ఉపా (UAPA – Unlawful Activities Prevention Act): ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలను నిరోధించే ఈ కఠిన చట్టం కింద కేసులు నమోదు చేశారు. ఈ చట్టం కింద సులభంగా బెయిల్ దొరకదు.
- BNS (భారతీయ న్యాయ సంహిత): కొత్తగా అమల్లోకి వచ్చిన బీఎన్ఎస్ చట్టంలోని దేశద్రోహం (Treason), నేరపూరిత కుట్ర (Criminal Conspiracy), మత విద్వేషాలు రెచ్చగొట్టడం తదితర సెక్షన్ల కింద ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు చేశారు.
- స్థానిక న్యాయస్థానం ఈ 8 మంది ఉగ్రవాదులకు 14 రోజుల ఏటీఎస్ రిమాండ్ విధించింది. ఈ 14 రోజుల్లో వీరిని లోతుగా విచారించి, దేశంలో ఇంకా ఎవరెవరు ఈ స్లీపర్ సెల్స్లో ఉన్నారన్న సమాచారాన్ని రాబట్టనున్నారు.
9. జాతీయ భద్రత – భవిష్యత్ సవాళ్లు
ఈ ఆపరేషన్ గుజరాత్ ఏటీఎస్ సాధించిన ఒక భారీ విజయంగా చెప్పుకోవాలి. అయితే, ఇది మన జాతీయ భద్రతా సంస్థల ముందు ఒక కొత్త సవాలును కూడా విసురుతోంది. సోషల్ మీడియా, ఇంటర్నెట్ విరివిగా అందుబాటులో ఉన్న నేటి డిజిటల్ యుగంలో, ఉగ్రవాదులు సరిహద్దులు దాటి రానవసరం లేదు; ఆన్లైన్ ద్వారానే మన యువత మెదళ్లలోకి చొరబడుతున్నారు. ముఖ్యంగా గుజరాతీ వంటి ప్రాంతీయ భాషల్లోకి ఉగ్రవాద సాహిత్యాన్ని అనువదించడం అనేది వారు ఎంత లోతుగా సమాజంలోకి చొచ్చుకుపోవాలని ప్రయత్నిస్తున్నారో చెబుతోంది.
డిజిటల్ మీడియా వేదికగా నిత్యం వార్తలను విశ్లేషించే జర్నలిస్టులు, మీడియా సంస్థలు కూడా ఈ సరికొత్త సైబర్/ఇన్ఫర్మేషన్ వార్ఫేర్ (Information Warfare) పట్ల ప్రజలను అప్రమత్తం చేయాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. దేశ భద్రతా ఏజెన్సీలు నిరంతరం అప్రమత్తంగా ఉన్నప్పటికీ, సమాజం మొత్తంగా యువత ఆన్లైన్ కార్యకలాపాలపై మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన ఆవశ్యకతను ఈ ‘గుజరాత్ ఉగ్రవాదుల అరెస్ట్’ ఉదంతం నొక్కి చెబుతోంది.
