సూపర్ ఎల్ నినో ఎఫెక్ట్! తెలుగు రాష్ట్రాలకు పొంచి ఉన్న ముప్పు!

ఇది కేవలం ఒక సాధారణ వాతావరణ మార్పు కాదు. ప్రజా జీవనం, ఉద్యోగాలు, ఆర్థిక వ్యవస్థలపై ప్రత్యక్షంగా ప్రభావం చూపబోతున్న ఒక తీవ్రమైన ఆర్థిక మరియు వాతావరణ సంక్షోభం. అమెరికాకు చెందిన ‘జాతీయ సముద్ర మరియు వాతావరణ పరిపాలన సంస్థ’, అలాగే ‘భారత వాతావరణ శాఖ’ రెండు కూడా అధికారికంగా భారతదేశంలోకి ‘ఎల్ నినో’ పరిస్థితులు ప్రవేశించాయని స్పష్టం చేశాయి. అయితే అసలు ఆందోళనకరమైన విషయం ఏమిటంటే, రాబోయే నవంబర్-డిసెంబర్ నాటికి ఇది చరిత్రలోనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన “మహా ఎల్ నినో”గా మారే ప్రమాదం పొంచి ఉండటమే.

అసలు ఈ మహా ఎల్ నినో అంటే ఏమిటి? దీని వల్ల ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎలా కుప్పకూలబోతోంది? ముఖ్యంగా తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితి ఎలా ఉంది? ఈ విషయాలన్నింటినీ సమగ్రంగా విశ్లేషిద్దాం.

మహా ఎల్ నినో: ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు అతిపెద్ద ముప్పు!

పసిఫిక్ మహాసముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే 2 డిగ్రీల సెల్సియస్ పైగా పెరిగితే దానిని “మహా ఎల్ నినో” అంటారు. వాతావరణం ఈ తీవ్ర స్థాయికి చేరుకోవడానికి దాదాపు 63% అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. చరిత్రను ఒకసారి పరిశీలిస్తే, బలమైన ఎల్ నినో ప్రభావం ఎంత దారుణంగా ఉంటుందో అర్థమవుతుంది:

• 1982లో వచ్చిన ఎల్ నినో వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా 4.1 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక నష్టం వాటిల్లింది.
• 1997లో ఈ నష్టం ఏకంగా 5.7 ట్రిలియన్ డాలర్లకు (లక్షల కోట్లకు) చేరుకుంది.

వాతావరణ నిపుణుల అంచనా ప్రకారం, ప్రస్తుతం నడుస్తున్న ఎల్ నినో వీటన్నింటినీ మించిపోయి చరిత్రలోనే అత్యంత భారీ నష్టాన్ని మిగిల్చే విపత్తుగా మారే ప్రమాదం ఉంది.

ప్రపంచ సరఫరా వ్యవస్థ మరియు ద్రవ్యోల్బణం (ధరల పెరుగుదల):

ఎక్కడో పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో వేడి పెరిగితే సామాన్యుడిపై ఆర్థిక భారం ఎలా పడుతుందనే దానికి ఒక పెద్ద గొలుసుకట్టు పరిణామం కారణం అవుతుంది. అంతర్జాతీయంగా భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల ఇప్పటికే ఎరువుల ధరలు పెరిగి రవాణా మరియు సరఫరా వ్యవస్థ దెబ్బతింది. దీనికి తోడు ఎల్ నినో వల్ల వర్షాలు పడక కరువు వస్తుంటే, పంటల దిగుబడి దారుణంగా పడిపోయే ప్రమాదం ఉంది.

ఉదాహరణకు, అమెరికాలో పండే సోయాబీన్ దిగుబడికి పెద్ద ముప్పు పొంచి ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోళ్ల పెంపకానికి మరియు పశువుల మేతకు ఇదే ప్రధాన ఆధారం కాబట్టి, ఇది దెబ్బతింటే కోడిమాంసం, గుడ్లు, మాంసం ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి. మరోవైపు థాయిలాండ్, ఇండోనేషియా లాంటి ఆసియా దేశాల్లో పామాయిల్, కోకో తోటలు ఎండల తీవ్రతకు మరియు తెగుళ్ల వల్ల పాడవుతున్నాయి. దీనివల్ల వంట నూనెలు, చాక్లెట్లు తదితర నిత్యావసరాల ధరలు విపరీతంగా పెరిగిపోయి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ద్రవ్యోల్బణం తారాస్థాయికి చేరుకుంటుందని ఆర్థిక రేటింగ్ సంస్థలు హెచ్చరించాయి.

భారతదేశంపై ప్రభావం: విఫలమవుతున్న రుతుపవనాలు

భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వ్యవసాయమే వెన్నెముక. దేశంలో సుమారు 66 కోట్ల మంది ప్రత్యక్షంగానో, పరోక్షంగానో వ్యవసాయ రంగంపై ఆధారపడి ఉన్నారు. దేశానికి కావాల్సిన 75% వర్షపాతాన్ని ఇచ్చే నైరుతి రుతుపవనాలు ఈసారి ఆశించిన స్థాయిలో పురోగమించడం లేదు. జూన్ సగానికి వచ్చేసరికి దేశవ్యాప్తంగా ఏకంగా 41% వర్షపాత లోటు (వర్షలేమి) నమోదైంది. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఏర్పడిన తీవ్ర అలజడుల వల్ల తేమతో కూడిన గాలులు దారి మళ్లడం, సోమాలి గాలులు దెబ్బతినడం, ఉత్తర భారతదేశం వైపు పొడి గాలులు వీయడం లాంటి విభిన్న వాతావరణ కారణాల వల్ల రుతుపవనాల పురోగతి ఒక్కసారిగా నిలిచిపోయింది.

ప్రమాద ఘంటికలు మోగిస్తున్న కేంద్ర జల సంఘం: దేశంలోని జలాశయాలు ఎంత వేగంగా ఎండిపోతున్నాయో కేంద్ర జల సంఘం నివేదిక స్పష్టం చేస్తోంది. ఏప్రిల్ ఆఖరి నాటికి దేశంలోని 166 ప్రధాన జలాశయాలలో 71.08 బిలియన్ ఘనపు మీటర్ల నీరు ఉంటే, కేవలం రెండు వారాల వ్యవధిలోనే (మే మధ్య నాటికి) అది 63.23 బిలియన్ ఘనపు మీటర్లకు పడిపోయింది. అంటే కేవలం 14 రోజుల్లోనే 8 బిలియన్ ఘనపు మీటర్ల నీరు ఆవిరైపోవడమో లేదా వాడకానికి గురికావడమో జరిగింది. ఇది చాలా ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి.

ఆహార సంక్షోభం మరియు ఆర్థిక ఆందోళనలు: ప్రభుత్వం దగ్గర బియ్యం అత్యవసర నిల్వలు (సుమారు 5 కోట్ల 34 లక్షల మెట్రిక్ టన్నులు) అందుబాటులో ఉన్నందున కరువు పరిస్థితులు రాబోవని అధికారిక వర్గాలు చెబుతున్నప్పటికీ, గోధుమల నిల్వలు మాత్రం గత 15 ఏళ్లలో ఎన్నడూ లేనంతగా పడిపోయాయి. ఈ వర్షాకాలపు పంట సమయంలో వ్యవసాయ స్థూల దేశీయోత్పత్తి కేవలం 1% పడిపోయినా సరే అది దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై గట్టి దెబ్బ కొడుతుంది. అక్టోబర్, నవంబర్ పండుగల సమయానికి మార్కెట్లో గిరాకీ గరిష్ట స్థాయిలో ఉన్నప్పుడు, సరఫరా తగ్గితే ఆహార పదార్థాల ధరల పెరుగుదల 5 నుంచి 6 శాతానికి చేరుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో క్షేత్రస్థాయి వాస్తవ పరిస్థితి

1. తెలంగాణ పరిస్థితి: తెలంగాణలో జూన్ సగం దాటినా ఇంకా 23% వర్షపాత లోటు నడుస్తోంది. మొత్తం 33 జిల్లాలకు గానూ ఏకంగా 27 జిల్లాల్లో వర్షాలు లేక కరువు ఛాయలు కనిపిస్తున్నాయి. ఎంతో వేగంగా ప్రవేశించిన రుతుపవనాలు కేవలం సగం తెలంగాణను మాత్రమే విస్తరించి ఒక్కసారిగా అక్కడే నిలిచిపోయాయి. గతంలో తీవ్ర కరువు తెచ్చిన 2009, 2014 సంవత్సరాల సరళిలోనే ప్రస్తుత వాతావరణ విధానం వెళ్తోందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఆదిలాబాద్‌లో గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత 41.3°C నమోదు కాగా, హైదరాబాద్‌లో కూడా సాధారణం కంటే చాలా ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదవుతున్నాయి.

ప్రభుత్వ ప్రణాళికలు: వరి లాంటి ఎక్కువ నీరు అవసరమయ్యే పంటల మీద ఆధారపడకుండా తక్కువ నీటితో పండే, ఎండలను తట్టుకునే కంది, జొన్న, పెసర, మినుము, సజ్జ, నువ్వులు లాంటి ‘వాతావరణాన్ని తట్టుకునే పంటల’ వైపు తక్షణమే మారాలని వ్యవసాయ అధికారులు రైతులకు సలహా ఇస్తున్నారు.

2. ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిస్థితి: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని మొత్తం 28 జిల్లాల్లో 17 జిల్లాల్లో లోటు వర్షపాతమే నమోదైంది. కాకినాడ, కోనసీమ, ఏలూరు, తూర్పు మరియు పశ్చిమ గోదావరి లాంటి నదీతీర (డెల్టా) జిల్లాల్లో కాలువల నీరు అందుబాటులో ఉండటం వల్ల ప్రస్తుతానికి వర్షాకాలపు పంటకు నీటి కొరత లేకపోయినా, మెట్ట ప్రాంతాల పరిస్థితి ఆందోళనకరంగా ఉంది.

ఉదాహరణకు, కాకినాడ జిల్లాలోని ఏలేరు జలాశయం కింద ఉన్న 55,000 ఎకరాల ఆయకట్టుకు గానూ కేవలం 3 టీఎంసీల (TMC) వాడుకోవడానికి వీలైన నీరు మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది. అందుకే రైతులు నేరుగా విత్తనాలు చల్లవద్దని, వర్షాలు పడ్డాక నాట్లు వేసుకోవాలని అధికారులు హెచ్చరిస్తున్నారు. మెట్ట ప్రాంతాల రైతులను ఆదుకునేందుకు ప్రభుత్వం కేవలం 850 రూపాయలకే 32 రకాల ప్రత్యామ్నాయ విత్తనాలతో కూడిన ‘ప్రత్యేక విత్తన సంచుల’ను అందుబాటులోకి తెచ్చింది.

ఒక ఆదర్శవంతమైన మార్పు: నీటి పొదుపు పద్ధతులు

ఈ కష్టకాలంలో శ్రీకాకుళం, విజయనగరం జిల్లాల రైతులు అనుసరిస్తున్న ఆధునిక పద్ధతులు దేశానికే ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నాయి. పర్యావరణ మరియు వాతావరణ పరిరక్షణ చర్యల ద్వారా లక్షలాది ఎకరాల్లో రైతులు సాంప్రదాయ పద్ధతులను పక్కనబెట్టి.. నేరుగా విత్తనాలు చల్లే పద్ధతి మరియు ఆరుతడి పద్ధతి లాంటి ఆధునిక విధానాలను వాడుతున్నారు.

• ఈ పద్ధతుల వల్ల ఎకరానికి ఏకంగా 11 నుంచి 12 లక్షల లీటర్ల నీరు ఆదా అవుతుంది.
• గత ఏడాది ఈ రెండు జిల్లాల్లోనే రైతులు ఏకంగా 3 వేల కోట్ల లీటర్ల నీటిని పొదుపు చేయడమే కాకుండా, 50,000 టన్నుల కర్బన ఉద్గారాల విడుదలను తగ్గించారు.

గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ – మార్కెట్ గొలుసుకట్టు పరిణామాలు

వర్షాలు లేక గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయం దెబ్బతింటే ముందుగా రైతుల కొనుగోలు శక్తి పడిపోతుంది. అప్పుడు ట్రాక్టర్లు, ద్విచక్ర వాహనాలు, బట్టలు, రోజువారీ వినియోగ వస్తువుల కొనుగోలు తగ్గిపోతుంది. ఎప్పుడైతే గ్రామాల్లో గిరాకీ (డిమాండ్) పడిపోతుందో, నగరాల్లో ఉండే వాహన తయారీ, ఉత్పత్తి, బ్యాంకింగ్ రంగాల కంపెనీల అమ్మకాలు కూడా దారుణంగా పడిపోతాయి. ఫలితంగా షేర్ మార్కెట్లో ఆయా కంపెనీల వాటాల విలువ కూడా పతనం అవుతాయి. కాబట్టి, గ్రామంలోని రైతు పండించే పంటకు, నగరంలో పెట్టుబడి పెట్టే వ్యక్తి వాటాల విలువకు అత్యంత బలమైన సంబంధం ఉంది.

ఆందోళన వద్దు.. ముందస్తు సన్నద్ధతే ముద్దు!

పరిస్థితి తీవ్రంగా ఉన్నప్పటికీ ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. 2010తో పోలిస్తే మన దేశంలో సాగునీటి వసతి ఉన్న భూమి 40% నుంచి 55%కి పెరిగింది. అత్యవసర ఆహార నిల్వలు బలంగా ఉన్నాయి. దీనికి తోడు రుతుపవనాల ద్వితీయార్థంలో ‘హిందూ మహాసముద్ర ద్విధ్రువం’ అనుకూలంగా మారితే అది ఎల్ నినో ప్రభావాన్ని సమతుల్యం చేసి మంచి వర్షాలు కురిపించే అవకాశం ఉంది.

ప్రస్తుత తరుణంలో ఆందోళన చెందడం కంటే ముందస్తు సన్నద్ధత మాత్రమే ఏకైక పరిష్కారం:

1. నీటి పొదుపు: రోజువారీ జీవితంలో నీటి వృధాను అరికట్టాలి.
2. భూగర్భ జలాలు: ప్రతి ఇంట్లో వీలైనంత వరకు ఇంకుడు గుంతల ఏర్పాటు ద్వారా భూగర్భ జలమట్టాన్ని పెంచాలి.
3. పర్యావరణ బాధ్యత: స్థానిక ఉష్ణోగ్రతలు అదుపులో ఉండటానికి అడవుల పెంపకం, మొక్కలు నాటడం ఒక సామాజిక బాధ్యతగా చేపట్టాలి.

వ్యవసాయం చేసే ప్రతి సామాన్య రైతు నుండి మార్కెట్లో పెట్టుబడి పెట్టే ప్రతి ఉద్యోగి వరకు ఈ వాతావరణ సంక్షోభంపై అవగాహన కలిగి ఉండటం, వాతావరణ తాజా సమాచారాన్ని గమనిస్తూ నీటి పొదుపు పద్ధతులు పాటించడం అత్యంత కీలకం.