న్యూఢిల్లీ: అంతర్జాతీయంగా వాణిజ్య యుద్ధాలు, భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు ఉన్నప్పటికీ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ 6.8% నుంచి 7.2% వృద్ధి రేటును నమోదు చేస్తుందని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. శుక్రవారం పార్లమెంటులో కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రవేశపెట్టిన 2025-26 ఆర్థిక సర్వే, కేవలం గణాంకాల చిట్టాగా కాకుండా భవిష్యత్ భారత గమనాన్ని నిర్దేశించే వ్యూహాత్మక పత్రంగా నిలిచింది. అమెరికా వంటి అగ్రరాజ్యాలు విధించే భారీ సుంకాలు, డాలర్ ఆధిపత్యం వల్ల రూపాయి విలువలో 5% క్షీణత కనిపించినా, భారత ఆర్థిక మూలాలు (Fundamentals) బలంగా ఉండటం దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ పటిష్టతకు నిదర్శనం.
అంతర్జాతీయ కుదుపులు – దేశీయ నిలకడ అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) అంచనా వేసిన 6.2% వృద్ధి కంటే భారత అంచనాలు మెరుగ్గా ఉండటం గమనార్హం. ఎగుమతులపై అంతర్జాతీయ ఒత్తిడి ఉన్నప్పటికీ, దేశీయ వినియోగం (Domestic Consumption) బలంగా ఉండటం వృద్ధికి ప్రధాన ఇంధనంగా మారింది. ద్రవ్యోల్బణం అదుపులో ఉండటం వల్ల కార్పొరేట్ సంస్థలు, కుటుంబాల బ్యాలెన్స్ షీట్లు ఆరోగ్యంగా కొనసాగుతున్నాయి. ఇది భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ అంతర్జాతీయ సంక్షోభాలను తట్టుకుని నిలబడగలదని (Decoupling) మరోసారి రుజువు చేసింది.
రాష్ట్రాల ఆర్థిక స్థితిపై హెచ్చరిక రాష్ట్రాల ఆర్థిక నిర్వహణపై సర్వే కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. ముఖ్యంగా బేషరతు నగదు బదిలీ (Unconditional Cash Transfers) పథకాలు శృతిమించిపోతున్న తీరుపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. 2026 ఆర్థిక సంవత్సరంలో కేవలం మహిళలకే రూ.1.7 లక్షల కోట్ల నగదు బదిలీ జరిగిందని గణాంకాలు వెల్లడించాయి. సంక్షేమం అవసరమే అయినప్పటికీ, అది అభివృద్ధికి బాటలు వేసే ‘మూలధన వ్యయం’ (Capital Expenditure) కంటే అధికం కావడం భవిష్యత్ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి ముప్పుగా మారే అవకాశం ఉంది. ఈ ధోరణి రాష్ట్రాల రెవెన్యూ లోటును పెంచడమే కాకుండా, దీర్ఘకాలికంగా నిధుల కొరతకు దారితీస్తుందని సర్వే పరోక్షంగా హెచ్చరించింది.
డిజిటల్ & ఆరోగ్య భద్రతే పెట్టుబడి ఈసారి సర్వే ఆర్థిక అంశాలతో పాటు సామాజిక ఆరోగ్యంపై అనూహ్యమైన దృష్టి సారించింది. పిల్లలు, యువతలో పెరుగుతున్న డిజిటల్ వ్యసనాన్ని తగ్గించేందుకు వయసులవారీ నియంత్రణ (Age-gating) అవసరమని పేర్కొనడం సాహసోపేతమైన సూచన. అలాగే, మార్కెట్లో లభించే ‘హెల్త్ సప్లిమెంట్లు’, ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్ ఆరోగ్యకరమైన ఆహారానికి ప్రత్యామ్నాయం కాదని తేల్చిచెప్పింది. ప్రజల ఆరోగ్యం, మానవ వనరుల ఉత్పాదకత (Productivity) పరస్పర ఆధారితాలని, అనారోగ్యకరమైన జీవనశైలి దేశ ఆర్థిక ప్రగతికి విఘాతమని సర్వే గుర్తుచేసింది.
సంస్కరణల ‘ఎక్స్ప్రెస్’ ఏప్రిల్ 1 నుండి అమల్లోకి రానున్న కొత్త ఆదాయ పన్ను చట్టం పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఊరటనిచ్చే అంశం. ఇది పన్నుల వ్యవస్థలో సరళత్వాన్ని, స్పష్టతను తీసుకురానుంది. మరోవైపు, వ్యవసాయంలో డ్రోన్ల వినియోగం, డిజిటల్ సేకరణ వంటి సాంకేతికతను పెంచడం ద్వారా వ్యవసాయ ఎగుమతులను 100 బిలియన్ డాలర్లకు చేర్చాలనే లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వం నిర్దేశించుకుంది. అయితే, యూరియా సబ్సిడీని నేరుగా రైతులకు బదిలీ చేయాలనే ప్రతిపాదన క్షేత్రస్థాయిలో చర్చకు దారితీయవచ్చు.
నైపుణ్యం & ఉద్యోగ సవాళ్లు దేశంలో 15-29 ఏళ్ల యువతలో కేవలం 4.9% మందికే వృత్తిపరమైన శిక్షణ (Vocational Training) అందుబాటులో ఉండటం ఆందోళనకరం. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) విస్తరిస్తున్న తరుణంలో ఉద్యోగాల కోత ముప్పు పొంచి ఉన్నందున, స్కిల్ డెవలప్మెంట్ మిషన్ అత్యవసరమని సర్వే అంగీకరించింది.
మొత్తంగా చూస్తే, ప్రధాని మోదీ అభివర్ణించినట్లు ఇది “సంస్కరణల ఎక్స్ప్రెస్”. ఋగ్వేదం నుంచి “కలిసి సాగాలి” అనే స్ఫూర్తిని, రామాయణం నుంచి “విపత్తులో వివేకం” అనే పాఠాన్ని ఉటంకిస్తూ… బయట తుఫాను ఉన్నా, ఇంటి పునాదులు గట్టిగా ఉన్నాయని, అయితే మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా రాష్ట్రాలు, ప్రజలు తమ ఆర్థిక, సామాజిక అలవాట్లను మార్చుకోవాలని ఈ సర్వే సూచించింది
